Monitörde Enerji Tasarrufu Modu Açma

Monitör, masaüstü bir bilgisayarın en çok elektrik harcayan parçalarından biridir. Kasa uykuya geçse bile ekran açık kalıyorsa tasarruf yarı yarıya düşer. İyi haber: monitör enerji tasarrufu ayarları hem işletim sisteminde hem de ekranın kendi menüsünde bulunur. İkisini birlikte yapılandırdığınızda, siz masada olmadığınız sürece ekran neredeyse hiç enerji çekmez. Aşağıda hangi ayarın nerede olduğunu, hangi sırayla yapılandırmanız gerektiğini ve tipik sorunların çözümünü bulacaksınız.

Önce Mantığı Anlayın: Üç Farklı Durum

Ekranlar tek bir "kapalı" durumuna sahip değildir. VESA standardında tanımlı birkaç güç durumu vardır ve işletim sistemi bunları sinyal üzerinden tetikler.

• Açık: Panel ve arka aydınlatma tam çalışır. Tüketimin büyük kısmı arka aydınlatmadan gelir.
• Bekleme / Askıya alınmış: Görüntü sinyali kesilir, arka aydınlatma söner. Genellikle sadece güç LED'i yanar.
• Kapalı (DPMS off): Ekran neredeyse hiç enerji çekmez, ancak devre kartı sinyali dinlemeye devam eder.
• Fiziksel kapalı: Anahtardan kapatılmış hâl. Yine de kablo takılıysa çok küçük bir bekleme tüketimi olur.

Ekran koruyucu bunların hiçbiri değildir. Hareketli görsel gösteren bir ekran koruyucu, boş masaüstünden daha fazla enerji harcar. Tasarruf istiyorsanız ekran koruyucuyu tamamen kapatın, yerine ekranı kapatma süresi tanımlayın.

Windows'ta Ekran Kapatma Süresini Ayarlamak

Windows 10 ve 11'de iki yol var: hızlı yol ve ince ayar yolu.

Hızlı yol

1. Ayarlar > Sistem > Güç ve pil (veya Güç ve uyku) bölümünü açın.
2. Ekran ve uyku başlığı altında dört süre görürsünüz: pilde/prizde ekranı kapat, pilde/prizde uykuya geç.
3. Ekranı kapatma süresini 3-5 dakika, uykuya geçme süresini 15-20 dakika yapın.
4. Ekranı kapatma süresi her zaman uyku süresinden kısa olmalı.

İnce ayar yolu

• Denetim Masası > Donanım ve Ses > Güç Seçenekleri yolunu izleyin.
• Kullandığınız planın yanındaki Plan ayarlarını değiştir bağlantısına girin.
• Gelişmiş güç ayarlarını değiştir penceresinde "Ekran" başlığını açın.
• Burada uyarlamalı parlaklık ve ekran parlaklığı yüzdesi gibi ek seçenekler bulunur.
• Dengeli plan çoğu kullanıcı için yeterlidir. "Yüksek performans" planı ekran zaman aşımlarını da uzatabilir, gereksizse seçmeyin.

Kısayol sevenler için: Win + X menüsünden Terminal'i yönetici olarak açıp powercfg /change monitor-timeout-ac 5 yazarak prizde 5 dakikayı doğrudan tanımlayabilirsiniz. Pil için monitor-timeout-dc kullanılır. Sistem açılış hızını iyileştirme yazımızda anlattığımız gibi, powercfg komutları güç davranışını arayüzden daha net biçimde raporlar; powercfg /requests komutu ekranın kapanmasını engelleyen uygulamayı da gösterir.

Monitörün Kendi Menüsündeki Eco Ayarları

İşletim sistemi ekranı ne zaman kapatacağını belirler; ekranın açıkken ne kadar harcadığını ise monitörün kendi menüsü belirler. Ekranın altındaki veya arkasındaki tuşlarla OSD menüsünü açın.

• Parlaklık: En etkili tek ayar budur. %100'den %60-70 aralığına inmek tüketimi hissedilir ölçüde düşürür, göz yorgunluğunu da azaltır.
• Kontrast: Parlaklıktan farklı çalışır ve tüketime etkisi çok azdır. Görüntü kalitesi için bırakın.
• Eco / ECO Mode / Enerji Tasarrufu: Parlaklığı sabitleyip bazı işleme adımlarını kısar. Ofis işleri için ideal, renk düzenleme için değil.
• Işık sensörü / otomatik parlaklık: Varsa açın. Ortam karardıkça panel kendini kısar.
• Uyku / DPMS: Bazı modellerde ayrı bir menü öğesi olarak bulunur. Kapalıysa sistem komutu ekranı uyutamaz.
• USB hub beslemesi: Monitörünüzde USB portları varsa, "ekran kapalıyken şarj et" seçeneğini kapatmak bekleme tüketimini azaltır.

Değişiklikten sonra menüden çıkmadan Kaydet veya Uygula seçeneğini kullanın. Bazı modellerde giriş kaynağı başına ayrı profil tutulur; HDMI'da yaptığınız ayar DisplayPort'ta geçerli olmaz.

Tipik Sorunlar ve Çözümleri