Tarayıcı Önbelleğini Temizleme: Neden ve Nasıl

Sayfalar eskiden saniyede açılıyordu, şimdi yükleme çubuğu bir yere kadar gidip takılıyor. Sekmeler arasında geçiş yaparken kısa donmalar oluyor. Bir siteye giriyorsunuz, tasarım bozuk görünüyor. Bunların çoğunda ortak bir şüpheli var: şişmiş ve bozulmuş tarayıcı önbelleği. Önbellek aslında yardımcı olmak için vardır, ama zamanla ters etki yapmaya başlar. Aşağıda önbelleğin ne yaptığını, tarayıcı yavaşlıyor dediğinizde neyi temizlemeniz gerektiğini ve bunu doğru sırayla nasıl yapacağınızı adım adım bulacaksınız.

Önbellek nedir, neden şişer?

Bir web sitesini açtığınızda tarayıcı sadece metni indirmez. Logolar, yazı tipleri, CSS dosyaları, JavaScript dosyaları, ürün fotoğrafları... Bunların hepsi ayrı ayrı dosya. Tarayıcı bu dosyaları diske kaydeder ki ikinci ziyaretinizde tekrar indirmesin. Buna önbellek (cache) denir.

Mantık sağlam. Sorun, bu deponun yönetilmemesinden çıkıyor:

• Site güncellenir, ama tarayıcı elindeki eski dosyayı kullanmaya devam eder. Sayfa bozuk görünür.
• Yarım inen veya bozulan dosyalar önbellekte kalır. Tarayıcı her seferinde bunları okumaya çalışır.
• Klasör yüz binlerce küçük dosyaya ulaşır. Diskte arama yapmak, dosyayı yeniden indirmekten yavaş hale gelir.
• Özellikle mekanik disklerde bu dosya kalabalığı belirgin gecikme yaratır.

Yani önbellek temizliği bir "bakım ritüeli" değil, belirli semptomlara verilen hedefli bir müdahaledir.

Önce doğru şeyi temizlediğinizden emin olun

Temizlik penceresinde birden fazla kutucuk vardır ve hepsi aynı şey değildir. Yanlış kutuyu işaretlerseniz tüm oturumlarınız kapanır, kayıtlı bilgileriniz gider.

İlk denemede sadece birinci satırı işaretleyin. Sorun çözülmezse çerezleri de ekleyin. Şifre satırına hiç dokunmayın; şifrelerinizi tarayıcıya bırakmak yerine ayrı bir parola yöneticisiyle saklamak zaten daha sağlıklı bir alışkanlıktır.

Tarayıcıya göre adımlar

Ortak kısayol: Ctrl + Shift + Delete (Mac'te Cmd + Shift + Delete). Bu kombinasyon neredeyse tüm masaüstü tarayıcılarda temizlik penceresini açar.

Chrome ve Edge

1. Ctrl + Shift + Delete ile pencereyi açın.
2. Zaman aralığını Tüm zamanlar yapın.
3. "Önbelleğe alınmış resimler ve dosyalar" kutusunu işaretleyin.
4. Verileri temizleyin ve tarayıcıyı tamamen kapatıp açın.

Firefox

1. Ayarlar > Gizlilik ve Güvenlik yolunu izleyin.
2. Çerezler ve Site Verileri bölümünde Veri Temizle'ye basın.
3. Yalnızca "Önbelleğe alınmış web içeriği" seçili olsun.

Safari

1. Ayarlar > İleri Düzey bölümünden Geliştirme menüsünü etkinleştirin.
2. Geliştirme menüsünden Önbellekleri Boşalt'ı seçin.

Telefonda

Android'de tarayıcı uygulamasının kendi ayarlarındaki temizleme bölümünü kullanın. Sistem ayarlarından "Depolamayı temizle" demek uygulamayı sıfırlar; genelde istediğiniz bu değildir. iPhone'da Safari için Ayarlar > Safari > Geçmişi ve Web Sitesi Verilerini Sil yolunu izleyin.

Tek sayfa bozuksa: sert yenileme

Bütün önbelleği silmek her zaman gerekmez. Sorun tek bir sitedeyse daha hedefli bir yöntem var:

• Ctrl + F5 veya Ctrl + Shift + R: O sayfanın dosyalarını yeniden indirir.
• Mac'te Cmd + Shift + R aynı işi yapar.
• Gizli pencerede açın: sayfa orada düzgün çalışıyorsa suçlu kesinlikle önbellek ya da çerezlerdir.
• Chrome'da adres çubuğundaki kilit simgesinden yalnızca o sitenin verilerini silebilirsiniz. Diğer oturumlarınız etkilenmez.

Temizledim, hâlâ yavaş

Önbellek her yavaşlığın sebebi değil. Temizlikten sonra fark yoksa şu sırayla ilerleyin:

• Eklentileri kapatın. Tek tek devre dışı bırakıp test edin. Reklam engelleyiciler, VPN eklentileri ve kupon araçları en sık suçlulardır.
• Sekme sayısını düşürün. Otuz açık sekme, ciddi bir RAM yükü demektir.
• Tarayıcıyı güncelleyin. Sürüm atlamaları performans farkı yaratır.
• Disk boşluğunu kontrol edin. Sistem diski dolduğunda önbellek yazma işlemi de yavaşlar.
• Bağlantıyı test edin. Kablosuz sinyaliniz zayıfsa sorun tarayıcıda değildir; yavaşlık her uygulamada görülür.
• Profili yenileyin. Son adım olarak yeni bir tarayıcı profili oluş